Jan_Matejko-Astronomer
1491
W Polskim więc mieście i na Polskiej ziemi urodził się Kopernik. Na Polskiej tez ziemi odebrał wykształcenie i nauki, które go tak sławnym uczyniły.Kopernik studiował w słynnym podówczas na całą Europę uniwersytecie w Krakowie. W dwudziestym bowiem roku życia swego oddany do Akademii Krakowskiej, skarbił sobie tu zasoby wiedzy i umiejętności, z których nadzwyczajną bystrością rozumu swego jak tez usilną praca, utworzył dzieło dotąd niesłychane.

1491

W Polskim więc mieście i na Polskiej ziemi urodził się Kopernik. Na Polskiej tez ziemi odebrał wykształcenie i nauki, które go tak sławnym uczyniły.Kopernik studiował w słynnym podówczas na całą Europę uniwersytecie w Krakowie. W dwudziestym bowiem roku życia swego oddany do Akademii Krakowskiej, skarbił sobie tu zasoby wiedzy i umiejętności, z których nadzwyczajną bystrością rozumu swego jak tez usilną praca, utworzył dzieło dotąd niesłychane.

Wybrane fragmenty życiorysu Mikołaja Kopernika z …”Pielgrzym – pismo dla ludu” wydanego 13 lutego 1873 roku

opracowała z zachowaniem ówczesnej pisowni

mgr Bożena Szymanowska

1473

1473

Mikołaj Kopernik urodził się 19 lutego roku 1473 w mieście Toruniu z ojca Mikołaja, zamożnego obywatela tegoż miasta i matki Barbary Weisselrod. Życie więc sławnego dziś wszędzie rodaka naszego przypada prawie w najświetniejsze czasy Polski. Kiedy się bowiem Kopernik urodził, na tronie królestwa Polskiego zasiadał Kazimierz Jagiellończyk. Za panowania zaś Jagiellonów, Polska właśnie do najwyższej doszła potęgi i świetności. 

1496
Prawda, że ukończywszy w pięciu latach nauki w Krakowie, udał się do Bononii, miasta w wówczas Weneckiego, stamtąd zaś do Rzymu, później jeszcze do Padwy. Atoli tam na obczyźnie już słynął jako uczony astronom i matematyk. W Bononii bowiem, trudnił się obserwacjami gwiazd, w Rzymie już w 27 roku życia publicznie uczył matematyki i doskonałym tejże umiejętności wykładem, ściągał na swoje lekcyje wielką liczbę uczniów. Do Padwy zaś, gdzie także w księdze akademików wyraźnie jako Polak zapisany jest, mianowicie dla tego się udał, aby uzyskać stopień doktora medycyny, czego też z chlubą dopiął.

1496

Prawda, że ukończywszy w pięciu latach nauki w Krakowie, udał się do Bononii, miasta w wówczas Weneckiego, stamtąd zaś do Rzymu, później jeszcze do Padwy. Atoli tam na obczyźnie już słynął jako uczony astronom i matematyk. W Bononii bowiem, trudnił się obserwacjami gwiazd, w Rzymie już w 27 roku życia publicznie uczył matematyki i doskonałym tejże umiejętności wykładem, ściągał na swoje lekcyje wielką liczbę uczniów. Do Padwy zaś, gdzie także w księdze akademików wyraźnie jako Polak zapisany jest, mianowicie dla tego się udał, aby uzyskać stopień doktora medycyny, czego też z chlubą dopiął.

1502

W roku 1502 powrócił do Krakowa i tu obrał sobie stan duchowny, jako wyłączny zakres publicznego działania. Jako kanonik, nie tylko starannie wypełniał obowiązki tegoż stanu, lecz nadto radą i pracą po śmierci jednego z Biskupów a nawet przez trzy lata po śmierci jednego z Biskupów Dyccezyą Warmińską z wielkim pożytkiem zawiadywał. Albowiem podczas wojny, jaką wtenczas Polska toczyła z Krzyżakami, nie tylko z nieustraszoną odwagą i mocą praw Dycezyi bronił, lecz nawet zamek biskupi od zniszczenia ubronił. 

Nie mniej czynnym i troskliwym o dobro ludzkości okazał się też jako lekarz. Wyuczony, jak to już się powiedziało, i biegły w sztuce lekarskiej pomimo wielkich i rozległych obowiązków i zatrudnienia, jakie stan duchowny nań wkładał, spieszył jeszcze ku ratowaniu zdrowia i życia bliźnich. 

Zaś w największy podziw nas wprawia to, że pomimo tak wielostronnego zatrudnienia jeszcze wypracował i wydal dzieło słynne na cały świat. Inni bowiem uczeni od wieków zdobywali i nie zdobyli tej wiedzy, której rozumem nie mogli zbadać. Kopernik nie tylko przeniknął i wyśledził, ale nadto w swem dziele najdrobniejsze szczegóły wyrachował i opracował. Dopiero z łona narody Polskiego wyszedł mąż, który odsłonił grubą pomrokę zakrywającą nam cudowny układ wszechświata i wyśledził obroty, jakie mu od wieków zakreślił Stwórca wszech rzeczy. 

z9420632Q,Drugie-wydanie-O-obrotach-sfer-niebieskich-Koperni

1543 Norymberga

Treść tego sławnego dzieła podaje nam już sam tytuł: “O obrotach ciał niebieskich”. 
Kopernik to bowiem pierwszy orzekł, że nie Ziemia, ale Słońce jest środkiem naszego świata, że na około tegoż Słońca jak inne gwiazdy, tak i Ziemia nasza odbywa swoje roczne obroty, że nadto Ziemia w koło siebie wirowym biegiem się toczy zawsze ku jednej stronie pochylena. Stąd zaś zdumiewającym dowcipem pierwszy jasno wytłumaczył przyczyny dnia i nocy, i czterech pór roku. 

Dalej okazał, że Księżyc w koło Ziemi krąży, razem z nią w koło Słońca. Tem samem zaś rozszerzył ścieśnione dotąd pojęcie świata, dowodząc, że takich światów, jak nasze Słońce ze swoimi planetami, niezliczone mnóstwo rozsiane po przestrzeni a tylko dla tego tak małemi się wydają, że w nieskończonej dla nas leżą odległości. To właśnie Kopernik pierwszy przeniknął tajemnice stworzenia i przejrzał nieskończone przepaści wszechświata, ściągając po nich mozolną rachuba obroty ciał niebieskich, jakiemi przestrzenie są napełnione. 

1543 Frombork

Atoli gardząc próżną ludzi chwałą, jeszcze prze 36 lat chował w ukryciu to światło umiejętności. Dopiero przy schyłku życia naleganie przyjaciół zmusiło go do wydania swego dzieła. To też kiedy mu wręczono ostatni arkusz drukowany do księgi w roku 1542, leżał już na łożu śmiertelnem, i zwątlony na siłach starzec wkrótce potem 24 maja tegoż roku zakończył życie doczesne, pełne zasług, zostawiając po sobie chlubne i słynne na cały świat wspomnienie. 
Atoli gardząc próżną ludzi chwałą, jeszcze prze 36 lat chował w ukryciu to światło umiejętności. Dopiero przy schyłku życia naleganie przyjaciół zmusiło go do wydania swego dzieła. To też kiedy mu wręczono ostatni arkusz drukowany do księgi w roku 1542, leżał już na łożu śmiertelnem, i zwątlony na siłach starzec wkrótce potem 24 maja tegoż roku zakończył życie doczesne, pełne zasług, zostawiając po sobie chlubne i słynne na cały świat wspomnienie. 
Wieza Kopernika we Fromborku
cropped-Untitled_15.png

Mikołaj Kopernik

Trudno rozstrzygnąć, co na większy zasługuje podziw, czy niezrównane zdolności umysłu człowieka, czyli tez niezmordowana jego pracowitość. Lecz to z pewnością szczególnej uwagi godne, że potrafił w sobie połączyć z niezmierną wiedzą najgłębszą najgłębszą pokorę. 

 Zakończeniem oddającym wielkość osoby Mikołaja Kopernika, niechajże będą słowa hymnu naszej szkoły, napisanego w 1972 roku przez ówczesnego kierownika SP Joachima Robaszkiewicza:

“ZADANIEM WSZYSTKICH NAUK
JEST ODCIĄGNĄĆ CZŁOWIEKA OD ZŁA
KIEROWAĆ JEGO UMYSŁ
KU WIĘKSZEJ DOSKONAŁOŚCI
TAK POWIEDZIAŁ MIKOŁAJ KOPERNIK
MIKOŁAJ KOPERNIK
PAMIĘTAJMY ZAWSZE O NIM
BYŁ GENIALNYM ASTRONOMEM
I WIELKIM PATRIOTĄ
NIECH WZOREM NAM BĘDZIE
TAK JAK ON BĘDZIEMY WIERNI
TAK JAK ON NASZEJ OJCZYŹNIE
MIKOŁAJ KOPERNIK…